พระนารายณ์



 สมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. ๒๑๗๕ - พ.ศ. ๒๒๓๑ ครองราชย์ พ.ศ. ๒๑๙๙ - พ.ศ. ๒๒๓๑) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ไทยสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย โดยในยุคสมัยของพระองค์นั้นกรุงศรีอยุธยามีความเจริญ รุ่งเรืองทั้งด้านการทหาร วรรณคดี และการทูต โดยเฉพาะการส่งคณะราชทูตไปเจริญสัมพันธไมตรีกับฝรั่งเศส ในรัชสมัยพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ และทางฝรั่งเศสก็ได้ส่งคณะราชทูตมาเจริญสัมพันธไมตรีกับกรุงศรีอยุธยาถึง ๓ คณะ โดยสองคณะในรัชสมัยของพระองค์ และอีกหนึ่งคณะในรัชสมัยพระเพทราชานอกจากความเจริญรุ่งเรืองในด้านการทหาร วรรณคดี และการทูตแล้ว ในรัชสมัยของพระองค์ยังเป็นต้นกำเนิดด้านดาราศาสตร์ในประเทศไทย โดยได้มีการแลกเปลี่ยนความรู้กับบาทหลวงคณะเจซูอิตของฝรั่งเศส = **สัมพันธไมตรีกับพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ ** =  ตามที่สยามประเทศได้มีความขัดแย้งกับอังกฤษและฮอลันดา ซึ่งถือได้ว่าเป็นประเทศมหาอำนาจในขณะนั้น โดยมีมูลเหตุมาจากการค้าขายทางเรือ ซึ่งนับว่าเป็นความเสี่ยงต่อความมั่นคงของประเทศเป็นอย่างยิ่ง ทำให้สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงตระหนักถึงภัยดังกล่าว จึงได้ปรึกษาขุนนางผู้ใหญ่เพื่อพิจารณาหาพันธมิตรที่เข้มแข็งมาถ่วงดุลอำนาจของทั้งอังกฤษและฮอลันดา โดยในเวลานั้น ฝรั่งเศสเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด ทำให้สมเด็จพระนารายณ์มหาราชจึงทรงโปรดที่จะสร้างสัมพันธไมตรีกับพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ โดยฝ่ายสยามได้ส่งทูตไปฝรั่งเศสถึงสามชุดด้วยกัน โดยชุดแรกออกเดินทางเมื่อวันที่ ๒๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๒๒๓ แต่ เรือที่โดยสารไปเกิดอับปางบริเวณเกาะมาดาคัสการ์ คณะทูตไทยชุดแรกนี้เคราะห์ร้ายเสียชีวิตทั้งหมด ชุดที่สองออกเดินทางเมื่อวันที่ ๒๕ มกราคม พ.ศ. ๒๒๒๖ ชุดนี้เดินทางถึงฝรั่งเศส แต่เนื่องจากคณะนี้ไม่ไช่คณะทูตเจริญสัมพันธไมตรีโดยตรง รัฐบาลฝรั่งเศสให้การตอบรับ แต่ไม่ได้เข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ แต่อย่างน้อยฝรั่งเศสได้รับทราบว่า สยามได้เคยแต่งตั้งและส่งคณะทูตมาเจริญสัมพันธไมตรีอย่างเป็นทางการแล้ว แต่ประสบอุบัติเหตุ เมื่อพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ ทรงทราบว่าสมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้ทรงแต่งตั้งและส่งคณะทูตมาเจริญสัมพันธไมตรีอย่างเป็นทางการแล้วแต่ประสบอุบัติเหตุ พระองค์จึงทรงเห็นสมควรแต่งคณะทูตมาเจริญสัมพันธไมตรีกับสยามอย่างเป็นทางการให้ถูกต้องตามประเพณี จึงทรงโปรดเกล้าแต่งตั้งเชอวาเลียร์ เดอ โชมองต์ เป็นราชทูต พร้อมกับบาทหลวงคณะเจซูอิตคณะทูตฝรั่งเศสมาถึงสยามเมื่อ ๒๒ กันยายน พ.ศ. ๒๒๒๘ และในวันที่ ๑๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๒๒๘ สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงโปรดกล้าให้มีการต้อนรับ โดยเชอวาเลียร์ เดอ โชมองต์ ราชทูตได้อัญเชิญพระราชสาสน์ของพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ มาถวายแก่สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ณ พระราชวังกรุงศรีอยุธยา ทั้งนี้ตามบันทึกของบาทหลวงตาชารด์ ระบุว่า"พระเจ้าแผ่นดินสยามประทับ ณ สีหบัญชร ที่สูงมาก การจะยื่นพระราชสาสน์ถวายให้ถึงพระองค์ท่านนั้น จำเป็นต้องจับคันพานที่ปลายด้าม และชูแขนขึ้นสูงมาก ซึ่งเมื่อพิจารณาเห็นว่าการถวายพระราชสาสน์ในระยะห่างมากนั้นเป็นการไม่สมเกียรติ โดยควรที่จะถวายให้ใกล้พระองค์มากที่สุด ราชทูตจึงจับพานที่ตอนบน และยื่นขึ้นไปเพียงครึ่งแขนแค่นั้น พระเจ้าแผ่นดินสยามทรงทราบความประสงค์เหตุใดราชทูตจึงกระทำเช่นนั้น จึงทรงลุกขึ้นยืนพร้อมกับแย้มพระสรวล และทรงก้มพระองค์ออกมานอกสีหบัญชรเพื่อรับพระราชสาสน์ตรงกึ่งกลางทาง แล้วทรงนำพระราชสาสน์นั้นจบเหนือเศียรเกล้า อันเป็นการถวายพระเกียรติให้เป็นพิเศษ"ในการเข้าเฝ้าของราชทูตฝรั่งเศสครั้งนี้ นอกจากจะถวายพระราชสาสน์แก่สมเด็จพระนารายณ์มหาราชแล้ว ทางฝรั่งเศสได้จัดเครื่องราชบรรณาการมาถวายโดยมีมูลค่าถึงสี่แสนปอนด์ โดยหนึ่งในบรรดาเครื่องราชบรรณาการที่จัดมาถวายแก่สมเด็จพระนารายณ์มหาราช "แผนที่ดาราศาสตร์ เป็นลูกโลกทำด้วยทองแดงปิดทอง เส้นผ่าศูนย์กลางสองฟุตครึ่ง ฐานทำด้วยเงินอย่างงดงาม ตอนฟ้านั้นมีรอบตัว และมีสัตว์ 12 ตัวประจำฤดู มีดาว มีเดือนพร้อมทุกอย่าง ดาวและเดือนทำด้วยพลอยสีต่างๆ ใหญ่เล็กตามส่วน ใช้เครื่องจักรหมุนโลกอยู่ภายใน จะต้องการดูวัน เดือน ปี แลเวลาหรือจะดูเดือนดาวบนอากาศก็ตรงกับวันเดือนปีนั้นๆ แลบอกเวลาสุริยุปราคา แ ละจันทรุปราคา ในขณะโลกหมุนไปโดยชัดเจนแน่นอนกับแผนที่ภูมิศาสตร์ขนาดเท่ากัน บอกเวลาน้ำทะเลขึ้นลง พร้อมกับแสดงทวีปต่างๆไว้พร้อม" ทั้งนี้ทางฝรั่งเศสจัดสิ่งนี้มาถวายเพราะทราบดีว่าสมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงสนพระทัยวิชาดาราศาสตร์และภูมิศาสตร์มาก
 * เชอวาเลียร์ เดอ โชมองต์ ราชทูตฝรั่งเศสถวายพระราชสาส์นของพระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ **
 * แด่สมเด็จพระนารายณ์มหาราช เมื่อ พ.ศ. ๒๒๒๘ **

 ในคณะราชทูตที่มาเจริญสัมพันธไมตรีในครั้งแรกเมื่อปีพ.ศ. ๒๒๒๘ ฝรั่งเศสได้ส่งบาทหลวงคณะเจซูอิตจำนวน ๖ ท่านเดินทางร่วมมาด้วย โดยคณะบาทหลวงดังกล่าวเป็นนักวิชาการที่มีความรู้ด้านภูมิศาสตร์ และดาราศาสตร์ โดยในช่วงเวลาที่อยู่ในราชอาณาจักรสยาม คณะบาทหลวงเจซูอิตได้สังเกตการณ์และบันทึกจันทรุปราคาไว้ถึง ๒ ครั้ง ซึ่งเกิดขึ้นในเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๒๒๘ และเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. ๒๒๒๙ ตามลำดับโดยในครั้งแรกนั้นมีภาพเขียนบันทึกเหตุการณ์สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงเสด็จทอดพระเนตรจันทรุปราคาเต็มดวง ณ พระที่นั่งเย็น ทะเลชุบศร เมืองลพบุรี เมื่อวันที่ ๑๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๒๒๘ เวลา ๐๓:๐๐ นาฬิกา โดยในครั้งนั้นบาทหลวงคณะเจซูอิตได้เตรียมกล้องโทรทรรศน์ยาว ๕ ฟุตไว้ให้สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงทอดพระเนตรที่ช่องพระบัญชรที่เปิดออกสู่ลานพระระเบียง นอกจากนี้มีผู้คนราว ๔๖,๐๐๐ ถึง ๔๗,๐๐๐ คนซึ่งทำการล้อมป่าและภูเขาในการล่าช้าง ได้ชมจันทรุปราคาเต็มดวงด้วย โดยคราสจับเต็มดวงเมื่อเวลา ๔:๒๒:๔๕ นาฬิกา นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงได้ทอดพระเนตรด้วยกล้องส่องดาวขนาด ๑๒ ฟุตอีกด้วย สมเด็จพระนารายณ์มหาราชแสดงความพระราชหฤทัยเป็นพิเศษเมื่อได้ทอดพระเนตรเห็นจุดจ่างๆ บนดวงจันทร์จากกล้องส่องดาว และโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อประจักษ์ว่าแผนที่อุปราคาที่หอดูดาวที่กรุงปารีสทำขึ้นนั้นมีความถูกต้องตามที่เป็นจริงทุกประการ  **ภาพเหตุการณ์สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงเสด็จทอดพระเนตรจันทรุปราคาเต็มดวง ** **พระที่นั่งเย็น ทะเลชุบศร เมืองลพบุรี ในปัจจุบัน ** **หอดูดาวแห่งแรกของประเทศไทย ** การเจริญสัมพันธไมตรีกับฝรั่งเศสนั้น เกิดขึ้นในช่วงห้าปีสุดท้ายของการครองราชย์ โดยในช่วงเวลาดังกล่าวสมเด็จพระนารายณ์มหาราชโปรดที่จะประทับที่เมืองลพบุรี โดยจะเสด็จประทับนาน ๘ ถึง ๙ เดือนต่อปี ดังนั้นในช่วงพ.ศ. ๒๒๒๘ ถึง ๒๒๓๐ ที่บาทคณะหลวงจซูอิตได้เข้ามาดำเนินกิจกรรมและเผยแพร่ศาสนาและความรู้ด้านดาราศาสตร์ในราชอาณาจักรสยาม พระองค์จึงทรงโปรดเกล้าพระราชทานสร้างหอดูดาว (พร้อมกับโบสถ์และที่พัก) ให้แก่บาทคณะหลวงจซูอิต ณ วัดสันเปาโล เมืองลพบุรี ซึ่งถือได้ว่าสถานที่ดังกล่าวเป็นหอดูดาวแห่งแรกของประเทศไทย
 * จันทรุปราคา **
 * ณ พระที่นั่งเย็น ทะเลชุบศร เมืองลพบุรี เมื่อวันที่ ๑๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๒๒๘ **
 * ภาพสเกตของหอดูดาวทรง 8 เหลี่ยม ณ วัดสันเปาโล ลพบุรี **
 * วัดสันเปาโล ในปัจจุบัน **

<span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 14pt;"> **สุริยุปราคา** <span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 14pt;">นอกจากจะเกิดปรากฏการณ์จันทรุปราคาถึงสองครั้งในรัชสมัยของพระองค์แล้ว ในปีค.ศ. 1688 (พ.ศ. ๒๒๓๑) ยังได้เกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาขึ้นในวันที่ ๓๐ เมษายน สุริยุปราคาเต็มดวงในครั้งนั้น สังเกตเห็นได้ในประเทศอินเดีย จีน ไซบีเรีย และทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาเหนือ ในขณะที่ประเทศไทยไม่ได้อยู่ในเส้นทางเงามืด จึงสังเกตเห็นได้เป็นสุริยุปราคามืดบางส่วน <span style="font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 14pt;">สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงเสด็จทอดพระเนตรสุริยุปราคา ณ พระที่นั่งเย็น ทะเลชุบศร เมืองลพบุรี โดยมีภาพวาดบันทึกเหตุการณ์ดังกล่าว โดยปัจจุบันภาพต้นฉบับนี้เก็บรักษาอยู่ในพิพพธภัณฑสถานแห่งชาติ ณ กรุงปารีส โดยในภาพจะเห็นบาทหลวงใช้เทคนิครับภาพดวงอาทิตย์มาปรากฏบนฉากสีขาวนอกกล้อง เพื่อให้สังเกตภาพดวงอาทิตย์ได้ โดยไม่เป็นอันตรายแก่นัยน์ตา และจากภาพจะเห็นขุนางไทยที่นั่งในแถวซ้ายมือคนแรกนั้นกล่าวกันว่าเป็นพระเพทราชา และสันนิษฐานได้ว่าขุนนางไทยแต่งกายชุดขาวที่กำลังหมอบสังเกตคราสอย่างใกล้ชิดท่ามกลางคณะบาทหลวงฝรั่งเศสก็คือ ออกญาวิชาเยนต์

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif;">

<span style="display: block; font-family: 'Angsana New',serif; font-size: 14pt; text-align: justify;">